Samenwerking 4 Liemerse gemeenten

de gezamelijke groenlinks afdelingen van Westervoort, Zevenaar en Duiven gaan in de speciale raadsvergadering van 15 april 2013, over de uitwerking van diverse scenario’s voor samenwerking van de 4 Liemerse gemeenten hun voorkeur uitspreken om scenario 1 ( zijnde totale samenvoeging tot 1 gemeente ) verder uit te werken.

Hierbij onze inbreng in de commissie vergadering van 8 april 2013 in de gemeente Duiven.

GroenLinks bekijkt een vraagstuk als dit, de samenwerking in de Liemers, vanuit de toekomst. We zoeken naar verbeteringen, waarbij het geheel meer is dan de som der delen. Bestuurlijke kracht en toekomstbestendige oplossingen voor de regio als geheel zijn dan ook met name van belang.

 

Het onderzoek naar de scenario's van samenwerking is door een enkeling als broddelwerk betiteld, maar geeft qua criteria en beelden voor ons voldoende houvast om uitspraken te doen over wenselijke nadere uitwerkingen. Ook voor de colleges blijkt dit zo te zijn, gezien hun voorstel.

De onderzoekers constateren dat de criteria 'kracht van de gemeenschap' en 'lokale kleur en identiteit' niet of nauwelijks onderscheidend zijn tussen de scenario's. GroenLinks vindt dat in elk scenario deze elementen van belang zijn en altijd de aandacht vragen, maar om op deze criteria straks een keus te baseren is waarschijnlijk niet zinnig.

 

Voor de uiteindelijke keus van een scenario zijn voor GroenLinks de volgende zes criteria wél zeer van belang:

1.      Kwaliteit van dienstverlening naar burgers, organisaties en ondernemingen

2.      De kwetsbaarheid van de organisatie. Dit element lijkt behoorlijk gecorreleerd te zijn met de kwaliteit van dienstverlening, maar we willen het toch, net als in het rapport, als apart criterium meenemen.

3.      De kracht van het bestuur in de regio / omgeving

4.      De korte lijn tussen bestuur en inwoners, die niet wezenlijk onder schaalvergroting moet lijden.

5.      De invloed die de raad daadwerkelijk heeft, met name in haar controlerende rol.

6.      Het financiële plaatje, zowel incidenteel als structureel, moet vooral randvoorwaardelijk beschouwd worden. De kosten moeten passen binnen de beschikbare middelen, die effectief en efficiënt moeten worden ingezet, net als nu.

Bij de uitwerking van scenario's wil GroenLinks bovenstaande zes aspecten nadrukkelijk uitgewerkt zien. Wellicht moet het raadsbesluit in deze zin aangescherpt / geamendeerd worden.

Daarboven staat dat de toekomstbestendigheid vergeleken moet worden. Hoe houdbaar zijn de scenario's in een tijdsbestek van een jaar of 10?

 

Het rapport en ook de inschatting van alle colleges laat zien dat er op het geheel van deze aspecten winst te halen is. Bovendien tonen de opgaven, waarmee we nu en in de nabije toekomst geconfronteerd worden, aan dat er een noodzaak is om meer in gezamenlijkheid te doen.

De colleges delen die analyse en dat is ook onze conclusie: niks doen is geen optie: de volgende stap moet worden gezet en wel door onszelf.

Wij, de gezamenlijke raden en colleges in de Liemers, moeten het initiatief zelf houden en het niet laten lopen en dan de kans lopen dat er over ons beslist gaat worden.

 

Nu de keus voor de uit te werken scenario's.

 

Vooraf: het woord 'veto' komt in ons woordenboek niet voor. We hopen dat alle anderen dat ook vinden. De huidige gegevens zijn niet zodanig dat op grond daarvan scenario's uit te sluiten zijn. De woorden waarmee samenwerkingsvormen nu getypeerd worden vanuit de verschillende gemeentes komen veelal niet verder dan 'zijn van mening dat', 'ervaart het college als', 'is minder aantrekkelijk dan' of 'acht het college niet realistisch', hetgeen het gebrek aan degelijke onderbouwing van keuzes illustreert.

Kortom: GroenLinks steunt de oproep, die onze burgemeester als voorzitter van de stuurgroep afgelopen donderdag deed, om geen veto over scenario's uit te spreken.

 

De scenario's die voorliggen gaan uit van de eigen kracht van de huidige Liemers met vier gemeentes. Het is en blijft dé logische eenheid waar samenwerking op natuurlijke wijze ontstaat, een schaal waarop infrastructuur, voorzieningen en welzijnsopgaven in samenhang bekeken kunnen en moeten worden en een schaal waarop ook steeds meer organisaties en andere samenwerkingsverbanden opereren. Dit is de schaal waar we het over hebben en waar de oorspronkelijke keus van vijf scenario's op gebaseerd is.

GroenLinks wil graag vanuit de kracht van deze Liemers redeneren. Onze stakeholders (ondernemers, onderwijs etc) doen dat al.

 

Op de achtergrond houden we in de gaten wat de Rijksoverheid en Provincie van plan zijn, of er andere gemeentes zouden willen aanhaken (Doesburg?) en of de grote buurgemeente (Arnhem) expansiedrift vertoont. We houden dit in de gaten, maar willen ons er niet (te veel) door laten leiden. GroenLinks gaat uit van eigen kracht, houdt oog voor kansen en laat zich niet leiden door angst.

Angst en sentiment zijn sowieso slechte raadgevers; wij zijn het allemaal aan onze kiezer verplicht om verstandige beslissingen te nemen en dat vraagt om zo objectief mogelijke onderbouwing en niet om in beton gegoten standpunten of door sentiment ingegeven meningen.

 

Terug naar de scenario's:

Het siert de colleges om zorgvuldig om te gaan met beschikbare middelen en dus te proberen slechts een beperkt aantal scenario's uit te werken.

Ons wordt voorgesteld een of meer van drie scenario's te doen uitwerken.

 

Uitgaande van de verre toekomst moet volgens GroenLinks in ieder geval het meest vergaande scenario 1 van complete herindeling uitgewerkt worden.

Dat is niet alleen wenselijk voor diegenen die daar het meeste heil van verwachten, zoals de colleges van Zevenaar en Rijnwaarden en waar ook de gezamenlijke fracties van Groenlinks in de Liemers voorstander van zijn, maar het levert ook de meeste informatie op voor de sceptici in Duiven en in Westervoort. De nadere uitwerking van dit scenario moet uitsluitsel geven over de risico's die Duiven ziet en die door Rijnwaarden als beheersbaar worden beschouwd en over een negatief effect op korte lijnen die het Westervoortse college als mogelijk gevaar ervaart. Juist een nadere uitwerking van dit scenario moet een betere onderbouwing op deze punten opleveren.

 

Kortom GroenLinks vindt dat scenario 1 niet mag ontbreken bij de uit te werken opties.

De colleges van alle gemeentes hebben dit voorgelegd, al is het niet overal als eerste voorkeur, dus medewerking vanuit de colleges hiervoor is geborgd en dus is zo'n nadere uitwerking altijd uit te voeren.

 

Alle andere scenario's ziet GroenLinks als tussenvormen en waarschijnlijk als tussenstappen naar complete herindeling. 

 

Belangrijk bij de keus voor het al dan niet uitwerken van een of meer tussenvormen is of daar niet onnodige energie, tijd en geld voor wordt verspild en of de tussenvorm toekomstvast is en of het geen concurrentie aanwakkert.

 

Met dat argument achten we het uitwerken van het scenario waarin de Liemers in twee delen uiteenvalt niet echt wenselijk..

Hooguit kan de uitwerking van zo'n scenario opleveren welke verspilling het aanwakkeren van concurrentie binnen de Liemers teweeg zal brengen. Het traject bij het lobbyen voor het beste tracé van de A15 heeft laten zien dat verdeeld optrekken voor beide partijen een minder goede oplossing oplevert. Ook bij de inrichting van bedrijventerreinen liggen  vergelijkbare risico's in het verschiet.

Indien dat scenario wordt uitgewerkt moet het aspect concurrentie nadrukkelijk worden meegenomen en, conform de twijfels van het college van Westervoort, of dit wel voldoende toekomstvast is.

 

Kortom, voorzitter, niks doen is geen optie: We moeten zelf als De Liemers de volgende stappen zetten en niet wachten tot ons iets wordt opgedrongen of tot het onontkoombaar is geworden.

 

GroenLinks steunt het voorstel van de gezamenlijke colleges om enkele scenario's uit te werken en vindt dat het uitwerken van het meest vergaande scenario 1, herindeling met alle vier gemeentes, daarin niet mag ontbreken.

 

Het uitwerken van de tussenvorm, één ambtelijke organisatie zonder herindeling, kan daarbij ter vergelijking geen kwaad, maar moet wel op toekomstvastheid worden getoetst.

 

Het uitwerken van het scenario waarin de Liemers in twee delen uiteenvalt acht GroenLinks niet wenselijk, tenzij het concurrentie-effect daarbij in beeld wordt gebracht.

 

GroenLinks wil enkele aspecten bij de verdere uitwerking nadere aangescherpt zien, maar wacht daar ook de inbreng van de andere fracties over af.

 

Tenslotte voorzitter

Dit is niet alleen de inbreng van de Westervoortse GroenLinks fractie, maar van de drie fracties in de raden van Duiven, Zevenaar en Westervoort samen. Wij ervaren het als één geheel optrekken als meerwaarde en hopen dat dit als inspiratie kan dienen, zodat ook het geheel van de Liemerse gemeenten samen meer wordt dan de som der delen.

 

Tot zover de bijdrage in eerste ronde.